header

لقمان مقام علم و حكمت

home
list
archive
درباره وبلاگ
--بسم الله الرحمن الرحیم-- --وَلَقَدْ آتَیْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَمَن یَشْكُرْ فَإِنَّمَا یَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ حَمِیدٌ-- هر آینه به لقمان حکمت دادیم و گفتیم : خدا را سپاس گوی ، زیرا هر، که سپاس گوید به سود خود سپاس گفته ، و هر که ناسپاسی کند خدا بی نیاز و ستودنی است./ پيامبر اسلام(ص) فرمود: « هر كسي كه سوره لقمان را بخواند در قيامت رفيق و دوست او است و به عدد كساني كه كار نيك يا بد انجام دادند( به حكم امر به معروف و نهي از منكر در برابر آنها) ده حسنه به او داده مي شود.»
آمار وبلاگ

تعداد بازدیدها :

200792

تعداد نوشته ها :

790

تعداد نظرات :

20

آیه قرآن تصادفی

روزشمار فاطمیه تاریخ روز
اوقات شرعی تماس با ما

هدف از نزول سوره لقمان

برخي سوره‌هاي قرآن شأن نزول خاصي ندارند و مي‌توان گفت هدف از نزول آن‌ها تبيين و توضيح محتواي سوره براي مردم است‌. سوره مباركه لقمان داراي 34 آيه و براساس ترتيب كتاب قرآن‌كريم سي و يكمين سوره مي‌باشد.  اين سوره را به آن جهت لقمان مي‌گويند كه نام حضرت لقمان در تمام قرآن دو بار آن هم در همين سوره آمده و خداوند در اين سوره موعظه‌ها و نصيحت‌هاي لقمان به فرزندش را با سبك و شيوه زيبايي بيان كرده است‌.

به همين خاطر، به دليل تجليل از مقام معنوي و علمي لقمان و بزرگي سخنان حكمت‌آميز او، اين سوره به نام وي نامگذاري شده است‌.

سوره لقمان نكات آموزنده فراواني را در بر دارد كه مهمترين آن‌ها عبارتند از:

1. اشاره به حروف مقطعه و رمزي‌.

2. اشاره به عظمت و اهميت قرآن و نقش سازنده و اهداف بزرگ آن‌.

3. اين سوره انسان‌ها را به طور كلي به دو دسته و گروه تقسيم مي‌كند، يك گروه‌، نيكوكاران و صالحان و گروه دوم‌، گمراهان و مستكبران‌، سپس قسمت هايي از اعمال ،صفات و نشانه‌هاي آنان را توضيح مي‌دهد، بعد عاقبت كار هر دو گروه را در دنيا و آخرت ترسيم مي‌كند. 

4. در قسمتي ديگر از آيات اين سوره‌، به اين نكته اشاره شده كه زمين و آسمان‌ها بدون تكيه‌گاه و بدون ستون و با پايه‌هاي نامرئي در ميان فضا معلق هستند، اين واقعيت در آيه 10 اين سوره آمده كه از يك راز بزرگ علمي‌، يعني نيروي جاذبه‌، پرده برداشته و يكي از جنبه‌ها و ابعاد اعجاز و معجزات قرآن به شمار مي‌رود.

5. در قسمتي ديگر از اين سوره به موعظه‌ها و نصيحت‌هاي آموزنده و حكمت‌آميز حضرت لقمان نسبت به فرزندش كه در ضمن آيه 12 تا 19، سخنان حكيمانه و مهم و آموزنده‌اي از زبان آن دانشمند حكيم آمده است‌.

6. حقوق والدين و لزوم اطاعت از فرمان آنان و خدمت و حفظ حرمت آن‌ها و رعايت حدود شرعي و حقوق پدر و مادر قسمتي ديگر از اين سوره مي‌باشد.

7. در بخشي ديگر از سوره لقمان‌، درباره وسعت و بزرگي جهان خلقت و آفرينش كه بي‌نهايت گسترده و بزرگ مي‌باشد و نيز درباره اسرار و پديده‌هاي شگفت‌انگيز كه غير قابل شمارش هستند و همچنين درباره كتاب بزرگ هستي كه با قلم پر قدرت خداوند متعال نگاشته شده و صفحات آن بي‌شمار و در هر ورقش معرفت كردگار و در هر سطرش كلمات بي‌شمار به چشم مي‌خورد، سخن گفته شده است‌.

برگ درختان سبز در نظر هوشيارهر ورقش دفتري است‌، معرفت كردگار

8. در قسمتي ديگر از اين سوره آيات و نشانه‌هاي توحيد، خداشناسي‌، قدرت و عظمت و بزرگي خداوند متعال‌، دلايل و برهان‌هاي وجود خداوند، بيان شده است‌.

9. در بخش ديگري از سوره مذكور به يك نكته اشاره شده كه انسان تا گرفتار دام مصيبت و بلاست‌، عاجز و درمانده‌، روي نياز به سوي خدا مي‌كند و تمام اميدش به او است‌؛ ولي همين كه رهايي يافت‌، خدا و لطف او را به دست فراموشي مي‌سپارد و به نا شكري و نا فرماني مي‌پردازد.

10. در بخشي ديگر از اين سوره خداوند متعال برخي از صحنه‌ها، اموال و اوضاع وحشت‌انگيز روز قيامت را بيان مي‌كند كه انسان در اين دنياي فاني و زودگذر از آن صحنه‌ها و اوضاع غافل است‌.

11. در قسمت پاياني سوره‌، به پنج علم از علوم كه اختصاص به خداوند متعال دارند و غير از او كسي از آن اطلاع ندارد اشاره مي‌شود كه آن‌ها عبارتند از: زماني برپايي روز قيامت‌، نزول باران و تعداد قطرات و آثار و خصوصيات آن‌، آن‌چه در رحم مادران قرار دارد؛ فردا چه سرنوشتي در انتظار انسان است‌؛ انسان در كجا و چگونه خواهد مرد.(ر.ك‌: تفسير نمونه‌، آيت اللّه مكارم شيرازي و ديگران‌، ج 17 ،ص 5 ـ 6، دارالكتب الاسلاميه‌، تهران ، برنامه رايانه‌اي صراط، تهيه شده توسط مركز فرهنگ و معارف قرآن دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم‌.)

از نكات ياد شده معلوم مي‌شود غرض از اين سوره دعوت به توحيد و ايمان به معاد و عمل به احكام و دستورات دين است‌. پس اين سوره نازل شد تا اصول عقايد و كليات اسلام را بيان فرمايد. همچنين آياتي از اين سوره درباره بعضي از مشركين نازل شده‌، كه مردم را از راه خدا و شنيدن قرآن منع مي‌كردند. و اين سوره در برابر گفته‌ها و داستانهاي سر گرم كننده آنان‌، مقداري از داستان لقمان و مواعظش را آورده است‌.

(ترجمه الميزان‌، سيدمحمدباقر موسوي‌همداني‌، ج 16، ص 328، بنياد علمي و فكري علامه طباطبايي‌؛.)

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

بي حوصلگي و تنبلي

اي فرزندم! از تنبلي و بي حوصلگي بپرهيز؛ زيرا هرگاه تنبل باشي، حق را ادا نمي كني و هرگاه بي حوصله باشي، حق را تحمل نمي كني.

اي فرزندم! تنبل سه نشانه دارد: به قدري سستي مي كند كه كوتاهي مي نمايد، و چنان كوتاهي مي كند تا ضايع مي سازد، و چنان ضايع مي سازد كه مرتكب گناه مي شود.   

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

نشانه هاي رياكار

اي فرزندم! رياكار سه نشانه دارد: هرگاه تنها باشد، كسل است، و هرگاه پيش مردم باشد شاد است، و هر كاري را كه در آن ستايش باشد، انجام مي دهد.

اي فرزندم! به مردم چنين نشان نده كه از خدا مي ترسي، در حالي كه دلت گنه كار است.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

پرهيز از حسد

اي فرزندم! از حسد بر حذر باش كه به وسيله آن جز بر خودت ضرر نمي زني، و دشمنت را از پرداختن به كار خود كفايت مي كني؛ زيرا دشمني تو با خودت، از دشمني ديگري با تو زيان بارتر است.

اي فرزندم! هر چيز نشانه اي دارد كه بدان شناخته مي شود و... حسود، سه نشانه دارد: غايب را غيبت، حاضر را چاپلوسي و گرفتار را شماتت مي كند.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

مراقبت بر نماز

اي فرزندم! مبادا خروس، زرنگ تر از تو و مراقب تر از تو بر نمازها باشد! مگر آن را نمي بيني كه هنگام هر نمازي، بانگ مي زند و سحرگاهان ـ در حالي كه تو در خوابي ـ با صدايش اعلام وقت مي كند؟

اي فرزندم! هرگاه نماز مي خواني، آن را نماز وداع قرار ده؛ كه گمان داري بعد از آن، هرگز زنده نخواهي ماند. از عذرتراشي براي ترك نماز بپرهيز؛ زيرا عذرآوردن در كار خير، معنا ندارد.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

دانش پژوهي

اي فرزندم! اگر ما بين تو و دانش، دريايي از آتش باشد كه تو را مي سوزاند و دريايي از آب باشد كه تو را غرق مي كند، براي رسيدن به دانش، آن دو را بشكاف تا دانش را به دست آوري و بياموزي؛ زيرا در آموختن دانش، راه نمايي و عزّت انسان، و نيز نشانه ايمان و پايه اركان دين و رضايت خداي رحمان وجود دارد.

اي فرزندم! در مجالس دانشمندان حضور داشته باش و سخنان حكيمان را بشنو؛ زيرا خداوند دلِ مرده را با نور حكمت زنده مي كند؛ چنان كه زمين مرده را با آب باران حيات مي بخشد.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

مراقبت از زبان

اي فرزندم! زبان، كليد خير و شر است. پس جز در خير، زبانت را مهر و موم كن؛ همان گونه كه صندوق طلا و نقره را مهر و موم مي كني.

لقمان حكيم بسيار سكوت مي كرد. وقتي علت آن را پرسيدند، پاسخ داد: خداوند براي من دو گوش و يك زبان قرار داده، براي اينكه شنيده هايم بيش از گفته هايم باشد.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

فرمانبري از خدا

اي فرزندم! هرگاه خواستي خدا را نافرماني كني، جايي را سراغ بگير كه تو را در آن جا نبيند.

اي فرزندم! به اندازه نيازت به خدا، از او اطاعت كن و به اندازه شكيبايي ات بر عذابش، او را نافرماني نما.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر

اشاره

سلوك اخلاقي و رفتار قرآني، همواره يكي از دل مشغولي هاي نسل جوان مسلمان در پيمودن مسير درست زندگي است. در جغرافياي گسترده اسلامي، گنجينه هايي كهن وجود دارد كه هيچ زماني كهنه نمي شود و جوان مسلمان را بِسان چراغي فروزان به سوي حقيقت و سعادت رهنمون مي شود. يكي از اين گنجينه هاي ناياب و دُرهاي ناب، پندها و نصيحت هاي لقمان حكيم است كه بخش از آن در قرآن كريم و پاره اي نيز در احاديث و روايات ذكر شده است.

پندهاي لقمان حكيم مي تواند براي دختران و پسران جوان امروز ما كه داراي روح عطشناك و طالب معنويت هستند، بسيار سودمند باشد و آنان را در پيمودن راه كمال و سلوك خردمندانه ياري كند.

منبع: پايگاه اطلاع رساني حوزه

(0) نظر
X